Willem van Oranje – De man die het begin van vrijheid bracht
In de dagen van ouds, toen de Nederlanden nog onder Spaans gezag stonden, leefden de mensen niet in vrijheid. Koning Filips II van Spanje heerste streng over het land, en men diende te gehoorzamen aan wat hem behaagde. Wie anders dacht of geloofde, werd vervolgd. Angst en stilte lagen over het volk.
Te midden van die dagen stond op een man van adel, die meer luisterde naar zijn geweten dan naar bevelen: Willem van Oranje.
Van edelman tot dienaar des volks
Willem werd geboren in het jaar 1533, te Dillenburg in Duitsland. Als jonge edelman erfde hij landerijen in de Nederlanden, en werd daardoor onderdaan van de Spaanse koning. Hij groeide op aan het hof te Brussel, waar hij de verfijning en macht van het hofleven leerde kennen — maar ook de wreedheid van politiek en geloofsstrijd.
Aanvankelijk diende hij de koning trouw. Doch gaandeweg begon hij te zien dat gehoorzaamheid zonder rechtvaardigheid niets waard is. De vervolging der protestanten, het brandmerken van onschuldigen — het ging hem tegen het hart in.
De keuze van het geweten
Toen de onderdrukking toenam, sprak Willem woorden die de eeuwen trotseerden:
“Ik kan niet goedkeuren dat vorsten over het geweten van hun onderdanen willen heersen en hun de vrijheid van geloof en godsdienst ontnemen.”
Met die uitspraak scheidde hij zich af van de macht, en koos hij voor het volk. Niet om zelf te heersen, maar om vrijheid te brengen. Hij verloor bezit en aanzien, doch behield eer en overtuiging.
Het begin van verzet
De jaren die volgden waren zwaar. De opstand tegen Spanje barstte los — steden werden belegerd, dorpen verbrand, en velen vonden de dood. Toch bleef Willem standvastig. Hij geloofde dat men niet geschapen is om geknecht te worden, maar om te leven naar eigen overtuiging.
Zijn stem werd een baken voor de gewesten die naar zelfstandigheid streefden. Men noemde hem geen koning, maar wel de Vader des Vaderlands — een man die sprak met wijsheid, en streed met het hart.
Zijn einde en nalatenschap
In het jaar 1584 werd Willem te Delft vermoord. De kogel trof zijn lichaam, maar niet zijn geest. Want zijn gedachte, dat een volk recht heeft op vrijheid, geloof en stem, bleef leven.
Wat daarna groeide, was het zaad dat hij plantte: een land dat zichzelf bestuurde, mensen die durfden denken, spreken en geloven zonder vrees.
Willem van Oranje was geen heilige, geen heerser uit zucht naar macht, maar een mens met overtuiging.
Zijn leven leerde dat ware vrijheid begint bij moed. De moed om te doen wat juist is, al staat men alleen.
